نەوەیەک کە ملکەچ نابێت: ڕاپەڕینی ئیرادە و متمانەبەخۆبوون.

 سەرکوت، زیندان، هەڕەشە و جیاکاری، ئەو ئامرازانەن کە لە مێژە دەسەڵاتە تۆتالیتارەکان (تەواوخوازەکان) بۆ ترساندنی کۆمەڵگە بەکاریان هێناوە. بەڵام نەوەی نوێ بە تێپەڕین لە «بازنەی ترس»، دەرکی بەوە کردووە کە مانەوە لە بێدەنگیدا، تەنیا ڕێگەخۆشکردنە بۆ درێژەدان بەو دۆخەی مافەکانیان پێشێل دەکات. ئەم نەوەیە، نەک هەر ناترسێت، بەڵکو ترسەکەی کردووەتە وزەیەک بۆ داکۆکیکردن لەو بەها مرۆییانەی کە بۆ ماوەیەکی زۆر لە ژێر سێبەری زۆرەملێدا شاردراونەتەوە.

 ئازادی وەک مافێکی ڕەها، جیاوازیی بنەڕەتیی ئەم نەوەیە لەگەڵ نەوەکانی پێشووتردا ئەوەیە کە ئازادی وەک «دیاری» یان «بەخشیشێک» لە لایەن دەسەڵاتەوە نابینێت. ئەوان بڕوایەکی قووڵیان بەوە هەیە کە ژیانێکی سەربەرزانە و ئازادیی هەڵبژاردن، مافێکی سروشتی و نەگۆڕی مرۆڤە. کاتێک مافێک وەک ڕەهەندێکی نەگۆڕ سەیر دەکرێت، چیتر هیچ هێزێک ناتوانێت بە زەبری زۆر لە خاوەنەکەی دایببڕێت؛ چونکە خاوەنماف، ئامادەیە تێچووی بەدەستهێنانی بدات.

حکومەتێک کە ئازادی و ڕەخنەگرتن وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر مانەوەی خۆی دەبینێت، لە ڕاستیدا دان بە شکستێکی گەورەی ئەخلاقی و فەرهەنگیدا دەنێت. ئەم جۆرە حکومەتانە، هەرچی زیاتر گوشارەکان توندتر دەکەن، ئەو کەلێنە مێژووییەی نێوان خۆیان و خەڵک قوڵتر دەکەنەوە. ئەوەی ئەمڕۆ ڕوو دەدات، تەنیا ناڕەزایەتییەکی کاتی نییە، بەڵکو پێکدادانی دوو جیهانبینییە؛ یەکێکیان لەسەر بنەمای زۆرەملێ و ئەوی دیکەیان لەسەر بنەمای گەڕان بە دوای سەربەستی و شکۆمەندیدا.

ئیرادەیەک کە ناتوانرێت خامۆش بکرێت، سەرکوت و کوشتار، ئەگەرچی باجی تێکۆشان قورس دەکەن و ئازاری زۆر بە جەستەی کۆمەڵگە دەگەیەنن، بەڵام هەرگیز ناتوانن ئەو بڵێسەیە بکوژێننەوە کە لە ناخی ئەم نەوەیەدا بۆ ئازادی گەشاوەتەوە. ئەوانەی ئەمڕۆ بەپێوە وەستاون و بۆ شکاندنی زنجیرەکانی جیاکاری و وەرگرتنەوەی مافی بڕیاردان تێدەکۆشن، ئەندازیارانی گۆڕانکارییەکی گەورەن. لەکۆتاییدا، ئەم نەوەیە ملکەچ نابێت؛ چونکە تێگەیشتووە کە ئازادی، لە ڕێگەی داواکردنەوە بەدەست نایەت، بەڵکو لە ڕێگەی باوەڕبوون بە خۆ و بەردەوامی لەسەر ئەو ڕێچکەیەی کە شکۆمەندیی مرۆڤی تێدایە، مسۆگەر دەبێت. ئەمە نەوەیەک نییە چاوەڕێی گۆڕانکاری بێت، بەڵکو نەوەیەکە خۆی گۆڕانکارییەکەیە.